Nederland investeert in veilig gebruik van waterstof en waterstofdragers
De ontwikkeling van waterstof als duurzame energiebron gaat snel, maar daarbij staat één thema centraal: veiligheid. De ministeries van Klimaat en Groene Groei (KGG) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW) werken daarom aan beleid, richtsnoeren en onderzoeken die bedrijven duidelijkheid moeten geven over het veilig omgaan met waterstof en waterstofdragers.
Waterstofdragers steeds belangrijker én complexer
Volgens Carel Kijne (KGG) en Rindert Groeneveld (IenW) spelen waterstofdragers zoals ammoniak, methanol en LOHC’s een groeiende rol in het transport en de opslag van waterstof. Deze stoffen maken import en logistiek eenvoudiger, maar brengen ook nieuwe risico’s met zich mee.
Vooral ammoniak vraagt om extra aandacht vanwege de kans op giftige dampwolken bij incidenten. De sterk stijgende volumes in de komende jaren maken het noodzakelijk nu al te bepalen waar en onder welke voorwaarden activiteiten met deze stoffen kunnen plaatsvinden.
Visie op waterstofdragers biedt richting aan bedrijven
Eind 2024 stelde het kabinet een visie op waterstofdragers vast. Die beschrijft hoe Nederland wil omgaan met opslag, transport en gebruik van deze stoffen. De visie helpt bedrijven zich voor te bereiden op toekomstige regelgeving en verwachtingen van de overheid. Omdat de markt in beweging blijft, wordt de visie continu aangevuld met nieuwe inzichten en onderzoek.
Onderzoek naar importstromen, transportkeuzes en incidentbestrijding
Momenteel lopen diverse onderzoeken die in 2026 worden afgerond. Onder meer wordt gekeken naar:
- Nieuwe voorspellingen van importvolumes van waterstofdragers (correctie op eerdere verwachtingen).
- Veilige transportopties voor ammoniak door Nederland, inclusief alternatieven voor treinvervoer door stedelijke gebieden.
- Incidentenbestrijding bij grote lekkages of calamiteiten, zodat hulpdiensten beter zijn voorbereid.
- Technische maatregelen die de gevolgen van incidenten kunnen beperken, zoals gekoelde opslag van ammoniak.
De onderzoeksresultaten worden in het tweede kwartaal van 2026 verwacht.
Leren van pilots in de gebouwde omgeving
Naast industriële toepassingen leert Nederland ook veel uit proefprojecten met waterstof in woningen. Zo leverde de pilot in Lochem waardevolle inzichten op in het transport van waterstof via bestaande aardgasleidingen en het gebruik van waterstofketels. Deze ervaringen worden meegenomen bij toekomstige wetgeving.
Nieuwe richtsnoeren in 2026
Halverwege 2026 publiceert de overheid nieuwe richtsnoeren voor o.a.:
- Ondergrondse opslag van waterstof in zoutcavernes
- Waterstof voor mobiliteit en bouwlogistiek
- Decentrale activiteiten met waterstof
Deze richtsnoeren moeten bedrijven en vergunningverleners helpen om projecten sneller en veiliger te realiseren.
Focus voor 2026: vooruitkijken én verbeteren
Voor komend jaar liggen de accenten op twee punten:
- Vooruitkijken naar toekomstige waterstofdragers, zoals vloeibare waterstof (LH2), om tijdig beleid te ontwikkelen.
- Vergunningverlening verbeteren, zodat waterstofprojecten minder vertraging oplopen en duidelijker kaders krijgen.
Binnen het Nationaal Waterstof Programma wordt dit gecoördineerd door de themagroep ‘Veiligheid’.
Hitma’s bijdrage aan veiligheid in de waterstofketen
Als specialist in gas- en vlamdetectie ondersteunt Hitma bedrijven bij het veilig werken met waterstof en waterstofdragers. De overgang naar nieuwe energiedragers vraagt om betrouwbare detectietechnologie, specialistische kennis en praktische toepassingen op locatie. Dit omvat het gebruik van gespecialiseerde materialen, stationaire lekdetectiesystemen, portable ultrasone gaslekdetectoren, vlamdetectie en adequate ventilatie in gebieden waar waterstof wordt gebruikt of opgeslagen.
Lees ook ons e-book “Veilig versnellen naar een waterstofaangedreven toekomst” of kijk onze masterclass over waterstofveiligheid terug.
Bron: Nationaal Waterstof Programma (NWP)