Waterstofeconomie begint in de regio, maar veiligheid moet vanaf het begin meeschalen

Wat mij vooral opviel, is dat de waterstofeconomie niet alleen ontstaat vanuit grote nationale plannen. Juist regionale samenwerking, lokale initiatieven en praktische innovatie spelen een belangrijke rol in de versnelling.

Van pilot naar energiesysteem

Waterstof wordt vaak genoemd als belangrijke schakel in de energietransitie. Zeker nu netcongestie zo actueel is, kan waterstof een waardevolle rol spelen. Op momenten dat er te veel duurzame energie wordt geproduceerd, kan die energie worden omgezet in waterstof en zo tijdelijk worden opgeslagen. Op een later moment kan deze energie dan weer worden gebruikt.

Dat vraagt wel om goed energiemanagement en intensieve samenwerking tussen bedrijven, overheden, netbeheerders en technologiepartners.

Mooie initiatieven

Tijdens het congres kwamen verschillende mooie voorbeelden voorbij. In Flevoland werd onder andere het project HyDeer genoemd, waarbij groene waterstof wordt geproduceerd. Ook in de Drechtsteden werken lokale bedrijven samen aan concrete waterstofinitiatieven.

Daarnaast is Gasunie via Hynetwork al bezig met het geschikt maken van delen van het bestaande aardgasnetwerk voor waterstof. Ook worden nieuwe verbindingen voorbereid, zodat in de toekomst meer regio’s kunnen worden aangesloten op de waterstofinfrastructuur. Een voorbeeld hiervan is de mogelijke aansluiting van Flevoland via Overijssel op het bestaande netwerk bij Ommen.

Ook kleinschaligere initiatieven kwamen aan bod. Stichting Lelystadse Boer werkt bijvoorbeeld aan oplossingen waarmee lokale boeren zelfvoorzienend kunnen worden op het gebied van energie. Port of Rotterdam en Port of Amsterdam lieten zien hoe zij kijken naar import, productie en distributie van waterstof. En Hermanos Energy presenteerde een compacte installatie waarmee lokaal waterstof kan worden geproduceerd voor het mkb.

Veiligheid van groot belang

Dit soort praktijkvoorbeelden laten zien dat waterstof op veel plekken in beweging is. Van landbouw tot industrie en van havens tot regionale bedrijventerreinen.

Tegelijkertijd geldt: waar waterstof wordt geproduceerd, opgeslagen, getransporteerd of toegepast, moet veiligheid vanaf het begin worden meegenomen.

Waterstof is een bijzonder gas. Het is zeer licht, verspreidt zich snel en heeft een breed explosiegebied. Bovendien is een waterstofvlam nauwelijks zichtbaar. Dat maakt betrouwbare detectie en monitoring essentieel, zeker bij open installaties, compressoren, opslagtanks, leidingen en overslagpunten.

Gasdetectie als onderdeel van een veilige waterstofketen

Tijdens het evenement heb ik verschillende gesprekken gevoerd over het beveiligen van waterstofprocessen. Daarbij merk ik dat er steeds meer aandacht komt voor de vraag hoe je risico’s in de praktijk goed beheerst.

Een veilige waterstofinstallatie vraagt om meer dan alleen een goede sensor. Het gaat om het totaalplaatje: waar kan een lekkage ontstaan, hoe verspreidt waterstof zich, welke detectietechnologie past bij de toepassing en hoe wordt een alarm opgevolgd?

Daarom is het belangrijk om al in de ontwerpfase na te denken over gasdetectie, procesinstrumentatie en drukbeveiliging. Zeker nu steeds meer projecten doorgroeien van pilot naar operationele installatie.

Samen bouwen aan een veilige waterstofeconomie

Ik kijk terug op een interessant en waardevol congres. Het was mooi om te zien hoeveel kennis, energie en ondernemerschap er in Nederland aanwezig is om de waterstofeconomie verder te brengen.

De komende jaren zal moeten blijken welke projecten daadwerkelijk opschalen. Maar één ding is voor mij duidelijk: als we waterstof veilig en betrouwbaar willen toepassen, moeten techniek, beleid en praktijkervaring hand in hand gaan.

Bij Hitma denken we graag mee over het veilig monitoren en beveiligen van waterstofprocessen, transport en opslag. Want een succesvolle waterstofeconomie begint niet alleen met innovatie, maar ook met vertrouwen in de veiligheid van de installatie.